← Παράσταση χορού Kabuki στον Ναό Saisyu-ji, Κιότο · επιστροφή στη σελίδα για το καμπούκι στο Κιότο

Οι απαρχές

Η Ίζουμο νο Όκουνι και η όχθη του ποταμού Κάμο: εκεί όπου γεννήθηκε το καμπούκι

Μια πρώην ιέρεια, μια ξερή κοίτη ποταμού στο Κιότο και ένας θίασος γυναικών: η σύντομη και κάπως αβέβαιη ιστορία για το πώς ξεκίνησε το καμπούκι, από τη Wikipedia και πηγές του Κιότο.

Με Kyoto Kabuki Dance Guide · τελευταίος έλεγχος στοιχείων

Κάντε κράτηση θέσης ↗

Γρήγορη απάντηση

Το Καμπούκι θεωρείται ότι ξεκίνησε γύρω στο 1603 στο Κιότο, όταν η Ιζούμο νο Οκούνι, μια καλλιτέχνιδα που περιγράφεται ως πρώην ιέρεια, χόρεψε με μια ομάδα γυναικών στην ξηρή κοίτη του ποταμού Κάμο, στο Σιτζό. Η Wikipedia τονίζει ότι λίγες συγκεκριμένες λεπτομέρειες της ζωής της είναι γνωστές, οπότε η ιστορία είναι εν μέρει πραγματικότητα και εν μέρει παράδοση. Αυτό που είναι βέβαιο είναι το σκηνικό: το Κιότο, ο ποταμός και ο πρώιμος συνδυασμός τραγουδιού, χορού και κωμικών σκετς που οι θεατές ονόμασαν καμπούκι.

Η Okuni και το πρώιμο kabuki εν συντομία

Τι λέει η Wikipedia
ΠοιοςΗ Izumo no Okuni, μια μίκο (ιέρεια ιερού) στην οποία αποδίδεται η επινόηση του καμπούκι
ΠούΗ ξηρή κοίτη του ποταμού Κάμο στο Σιτζό του Κιότο, και στο Ιερό Κιτάνο
ΌτανΓύρω στο 1603, με τη συνταξιοδότησή της γύρω στο 1610
Ο θίασοςΓυναίκες, που υποδύονταν τόσο ανδρικούς όσο και γυναικείους ρόλους
Το όνομαΠολλές θεωρίες· μία είναι οι καμπουκιμόνο, άνθρωποι που ντύνονταν παράξενα και κινούνταν με αλαζονεία
Το τέλος του γυναικείου καμπούκιΜια απαγόρευση το 1629 από τον σόγκουν Τοκουγκάβα Ιεμίτσου

Μια γυναίκα από το Izumo

Αριστερό μισό εξαπτέρυγου παραβάν με φύλλα χρυσού, που απεικονίζει έναν καλλιτέχνη σε υπερυψωμένη σκηνή, μουσικούς καθισμένους δίπλα και θεατές από κάτω
Πρώιμο καμπούκι σε εξάπτυχο παραβάν περίπου από το 1603, συλλογή του Εθνικού Μουσείου του Κιότο. · Photo: unknown artist, public domain, via Wikimedia Commons

Η Wikipedia περιγράφει την Okuni ως Ιαπωνίδα καλλιτέχνιδα και μίκο που πιστεύεται ότι επινόησε το καμπούκι. Λέγεται ότι γεννήθηκε κοντά στην επαρχία Ιζούμο γύρω στο 1578 και ότι υπηρέτησε στο Μεγάλο Ιερό Ιζούμο, όπου έγινε γνωστή για τον χορό και την υποκριτική της. Υπηρέτες του ιερού στέλνονταν στο Κιότο για να συγκεντρώσουν προσφορές, και εκείνη στάλθηκε εκεί για να παρουσιάσει ιερούς χορούς και τραγούδια. Η αφήγηση αναφέρει ότι δεν παρέμεινε ερμηνεύτρια του ιερού: έγινε γνωστή στην πρωτεύουσα για έναν βουδιστικό χορό-ψαλμωδία που ονομαζόταν nembutsu odori, ο οποίος μέχρι την εποχή της είχε μετατραπεί σε έναν κατά κύριο λόγο κοσμικό λαϊκό χορό, και λέγεται ότι του έδινε μια πνευματώδη, ενίοτε υπονοούμενη χροιά. Το άρθρο παραδέχεται ευθέως ότι τα στοιχεία είναι ισχνά, και ο προσεκτικός αναγνώστης θα πρέπει να κρατά τη βιογραφία με επιφύλαξη.

Η σκηνή πάνω στο ποτάμι

Η κεντρική εικόνα είναι μια performer σε μια πρόχειρη σκηνή στην ξηρή κοίτη του ποταμού Κάμο. Η Wikipedia τοποθετεί την απαρχή του kabuki γύρω στο 1603, στην κοίτη του ποταμού Σιτζό, έναν πλατύ, επίπεδο δημόσιο χώρο όπου μπορούσε να συγκεντρωθεί πλήθος χωρίς θέατρο. Εμφανίστηκε επίσης στο Ιερό Κιτάνο και, σύμφωνα με την ίδια αφήγηση, μπροστά σε κυρίες της αυτοκρατορικής αυλής. Η οθόνη με φύλλο χρυσού στη συλλογή του Εθνικού Μουσείου του Κιότο, πιθανότατα έργο καλλιτέχνη της σχολής Χασεγκάβα και χρονολογημένη περίπου στο 1603, είναι το αρχαιότερο γνωστό πορτρέτο της Οκούνι και απεικονίζει μια παράσταση με μουσικούς και πλήθος. Πρόκειται για μια σπάνια εικόνα από τα πρώτα χρόνια της παράδοσης.

Πώς έμοιαζε το πρώτο kabuki

Οι πρώτες παραστάσεις ήταν τραγούδι και χορός χωρίς πραγματική πλοκή, και σύμφωνα με τη Wikipedia, οι κριτικοί τις έκριναν υπερβολικά σεξουαλικές και θορυβώδεις, ενώ άλλοι τις επαινούσαν ως πολύχρωμες και όμορφες. Ο θίασος της Okuni αποτελούνταν αποκλειστικά από γυναίκες, οπότε οι ερμηνεύτριές της υποδύονταν τόσο ανδρικούς όσο και γυναικείους ρόλους. Ένα από τα πιο διάσημα έργα της παρουσίαζε το πνεύμα του Nagoya Sansaburō, ενός πραγματικού σαμουράι που είχε πεθάνει το 1603, να επιστρέφει για να χορέψει μαζί της. Το άρθρο προσθέτει ότι λέγεται πως εκείνη εισήγαγε τον πρόδρομο του hanamichi, του υπερυψωμένου διαδρόμου που διατρέχει το κοινό στα σημερινά θέατρα kabuki.

Από πού προέρχεται η λέξη

Πολλές θεωρίες υπάρχουν, αναφέρει η Wikipedia. Μία ανάγει το kabuki στους kabukimono, ανθρώπους που ντύνονταν παράξενα και περιφέρονταν με στόμφο στους δρόμους, από το ρήμα kabuku, που σημαίνει γέρνω προς μια συγκεκριμένη κατεύθυνση. Μια άλλη παραπέμπει στο katamuki, που σημαίνει λοξός ή έντονα κεκλιμένος. Σε κάθε περίπτωση, οι θεατές απέδωσαν τη λέξη στον θίασο της Okuni εξαιτίας της εκκεντρικότητας και του κοινωνικού του θράσους.

Μετά την Okuni

Η Οκούνι αποσύρθηκε γύρω στο 1610 και εξαφανίστηκε από τα αρχεία· ο θάνατός της τοποθετείται ποικιλοτρόπως το 1610, το 1613 ή το 1640. Το ύφος της αντιγράφηκε ευρέως, μεταξύ άλλων και από οίκους ανοχής, και το 1629 ο σόγκουν Τοκουγκάβα Ιεμίτσου απαγόρευσε στις γυναίκες να εμφανίζονται στο καμπούκι, επικαλούμενος εκκλήσεις για ηθική μεταρρύθμιση και καβγάδες για τις ηθοποιούς. Νεαροί άνδρες τις αντικατέστησαν, μια μορφή που επίσης απαγορεύτηκε, και η παράδοση σταθεροποιήθηκε στην αμιγώς ανδρική μορφή που, σύμφωνα με τη Wikipedia, συνεχίζεται σε καθιερωμένα θέατρα μέχρι σήμερα. Το Inside Kyoto προσθέτει ότι οι θίασοι αγοριών απαγορεύτηκαν το 1652.

Περπατώντας προς το μέρος σήμερα

Η όχθη του ποταμού βρίσκεται ακόμη εκεί. Ένα άγαλμα της Okuni στέκει στο ανατολικό άκρο της γέφυρας Shijō Ōhashi, της γέφυρας πάνω από τον Kamo, διαγώνια απέναντι από το Minami-za, σύμφωνα με τη Wikipedia, και τοποθετήθηκε τον Νοέμβριο του 2002 για να σηματοδοτήσει τα 400 χρόνια του kabuki. Και το Kyoto Travel ανοίγει τη σελίδα του για τις παραστατικές τέχνες με την ίδια ιστορία καταγωγής: μια γυναίκα καλλιτέχνιδα ονόματι Okuni που χόρευε στο Κιότο το 1603. Αν κλείσετε τη συνεδρία χορού στον ναό που περιγράφεται αλλού σε αυτόν τον ιστότοπο, η γέφυρα και το άγαλμα αποτελούν μια ωραία σύντομη βόλτα για μια άλλη μέρα.

Τι να κρατήσετε ανάλαφρα

Επειδή ελάχιστα είναι γνωστά με βεβαιότητα, αντιμετωπίστε τις ημερομηνίες και τις λεπτομέρειες ως παράδοση. Το έτος 1603 αποτελεί σύμβαση, το έτος γέννησής της είναι κατά προσέγγιση και το τέλος της αμφισβητείται. Αυτό που στέκει καλά είναι το ευρύτερο σχήμα της ιστορίας: το καμπούκι ξεκίνησε ως λαϊκή ψυχαγωγία στο Κιότο, με επικεφαλής μια γυναίκα, προτού το κράτος το περιορίσει και οι άνδρες το αναμορφώσουν. Αυτό το σχήμα είναι ο λόγος που μια συνεδρία χορού σε ναό του Κιότο μοιάζει συνδεδεμένη με τον τόπο, παρόλο που οι χοροί που βλέπετε έχουν εκλεπτυνθεί επί τέσσερις αιώνες.

Συχνές ερωτήσεις

Ποια ήταν η Izumo no Okuni;

Μια καλλιτέχνιδα που η Wikipedia περιγράφει ως μίκο και ψυχαγωγό, στην οποία πιστεύεται ότι οφείλεται η επινόηση του καμπούκι.

Πού εμφανίστηκε;

Στην ξηρή κοίτη του ποταμού Κάμο στο Σιτζό του Κιότο και στο ιερό Κιτάνο, σύμφωνα με τη Wikipedia.

Γιατί δεν υπάρχουν γυναίκες στο καμπούκι;

Οι γυναίκες απαγορεύτηκε να συμμετέχουν στο kabuki το 1629 από τον σόγκουν Tokugawa Iemitsu, και οι άνδρες ανέλαβαν όλους τους ρόλους.

Υπάρχει άγαλμά της;

Ναι, στο ανατολικό άκρο της Shijō Ōhashi στο Κιότο, ανεγέρθηκε το 2002, σύμφωνα με τη Wikipedia.

Κάντε κράτηση θέσης ↗

Πηγές

  1. English Wikipedia entry on Izumo no Okuni
  2. Wikimedia Commons: Okuni Kabuki-zu Byōbu
  3. Kyoto Travel, performing arts page
  4. English Wikipedia entry on kabuki
  5. Inside Kyoto: Kabuki at the Minami-za theater
  6. English Wikipedia entry on the Kamo River
Κάντε κράτηση θέσηςΔωρεάν ακύρωση · Κάντε κράτηση τώρα, πληρώστε αργότερα